Sb, Errordutyun Ekexecu Ergchaxumb

The State Academic Choir of Armenia

Conductor: Ohannes Tchekidjian

Հայ ժողովրդական «Գացեք տեսեք» երգն է՝ Արցախի «Մռակած» երգչախմբի կատարմամբ: Մշակումը՝ Քրիստափոր Կարա - Մուրզայի:
Աղջիկը տղային ուղարկում է տեսնելու՝ ինչ է պատահել կորած այծին: Տղան ասում է, որ տեսել են՝ այծին գայլն է կերել: Ապա բոլորով երգում են, որ աշխարհի դրվածքով արժանի է համարվում, որ գայլը կերել է այծին, ինչպես ժամանակին արժանի էր համարվել, որ այծը կերել էր տիկը: Եվ մի տեսակ դառնությամբ կարծես հոգոց են հանում՝ «Էս ի՞նի քյաֆուր դարու հասանք»: Քյաֆուրը սուր հոտով նյութ է, որը համեմատվում է դարի բարքերի հետ: Չէ՞ որ մարդիկ հանդուրժել էին տիկի կորուստը: Իսկ հիմա, երբ գայլն էլ կերավ այծին, կորուստը կրկնապատկվեց:
Սա մեր հայ ժողովրդի դրությունն է, երբ դարերով կքած էր տարբեր բռնակալների լծի տակ և հաճախ էին թուրք, քուրդ աղաները գայլի պես խլում հայ մարդու՝ տարիների քրտինքով ստեղծած բարիքները: Եվ հայ ժողովուրդը, թվում է, թե այս վիճակի համար քննադատում է ինքն իրեն, ասես հաստատելով, որ ուժն է ծնում իրավունք, եթե դու քեզ ճնշողի դեմ չես կանգնում, նրան իրավունք ես տալիս վարվել, ինչպես ինքն է ուզում:
Ապա աղջիկը տղային ուղարկում է իրենց ժամադրավայրը, ասելով, թե ինքն էլ կգա: Սա ցույց է տալիս, որ հայ ժողովուրդն իր մեջ ուժ է գտնում կյանքը շարունակելու: Եվ չարին հայ ժողովուրդը հաղթում է սիրո միջոցով ու կյանքը շարունակելու անսասան վճռականությամբ:
Ապա պարզվում է՝ գայլին, որ այնքան հայ գեղջուկին վնասներ էր հասցրել, արջը կերել է: Պատմության ընթացքում բռնակալները հաջորդել են իրար, և միշտ եղել է ավելի ուժեղը, որ հաղթել է նախորդին: Նրանք հողմի պես անցել են մեր հայրենիքով, սակայն մեր ժողովուրդը դիմացել աղետներին:
Վերջում տղան դիմում է աղջկան՝ «Շապիկովդ փոշի մի բարձրացրու»: Թվում է՝ աղջիկը շապիկը ձեռքին պտտեցնելով գետինն է ծեծում, և բարձրացած փոշին լցվում է տղայի աչքերը: Այս չարաճճիությունից հետո էլ տղայի հոգու հետ խաղալով, ասում է, որ անելու է, նրան անվանելով իր «խորոտիկ յար»: Այսինքն՝ քանի կա սերը, հայ ժողովուրդը կապրի, և որքան էլ բռնակալները գան ու գնան, հայ երիտասարդ տղան ու աղջիկը շարունակելու են իրար հոգու հետ խաղալ, սիրել, ընտանիք կազմել և արարել սերնդեսերունդ:

Գացե՛ք, տեսե՛ք, ո՞րն ա կերել զէծ,
Գացին տեսան գէլն ա կերել զէծ,
Գէլն զիծուն, էծն զտկուն, տիկ զարևուն,
Հալալ է, Կրմո, հալալ է, հալալ է, Ջամո, հալալ է.
Էս ի՞նչ քյաֆուր դարու հասանք, հալալ է,
Էս ի՞նչ խտար Կրմո ստացանք, հալալ է:
Դե գնա՛, կիգամ, դե գնա՛, կիգամ, շուտ կիգամ,
Կարմիր սոլեր հագնիմ, իգամ, շուտ կիգամ:

Գացե՛ք, տեսե՛ք, ո՞րն ա կերել զգել,
Գացի՛ն, տեսան արջն ա կերել զգել,
Արջն զգիլուն, գելն զիծուն, էծն զտկուն, տիկ զարևուն.
Հալալ է, Կրմո, հալալ է, հալալ է, Ջամո, հալալ է,
Էս ի՞նչ քյաֆուր դարու հասանք, հալալ է,
Էս ի՞նչ խտար Կրմո ստացանք, հալալ է:
Նազ մի՛ աներ, նազ մի՛ աներ, նազ աղջիկ,
Մինթանովդ թոզ մի՛ աներ, ջան աղջիկ:

Նազ կու էնեմ, կու, նազ կու էնեմ, կու,
Նազ կու էնեմ, նազ կու էնեմ, նազ, տղա,
Մինթանովս թոզ կու էնեմ, ջան տղա,
Խորոտիկ, խորոտիկ, խորոտիկ-մորոտիկ իմ յարն է:


մինթան (հուն. μανδύς)- շապիկ

Կոմպոզիտոր, խմբավար Քրիստափոր Կարա Մուրզա, հեղինակ` Օլյա Նուրիջանյան
«Քրիստափոր Կարա-Մուրզային ժամանակակիցները անվանել են «Շրջուն դպրոց»: Նա ստեղծում էր շարժում հոգուտ քառաձայն երգեցողության, պատրաստում սեր մայրենի լեզվի նկատմամբ, տարածում ժողովրդական երգը, ներշնչում հարգանք դեպի ժողովրդական երաժշտական ստեղծագործությունը»,-գրել է երաժշտագետ Մաթևոս Մուրադյանը:
Ձայնագրությունը կատարվել է 25.03.13

Մեր ուղիղ հեռարձակումը լսելք՝ https://tunein.com/radio/Vem-Radio-10...
website http://vem.am/hy/
facebook https://www.facebook.com/VemRadio/
twitter https://twitter.com/VemRadioYerevan
-------------------- Vem Radio --------------------
© Նյութի հեղինակային իրավունքները պատկանում են www.vem.am «Վէմ» ռադիոկայանին: Նյութերն արգելվում է օգտագործել առանց համապատասխան համաձայնության:
E-mail vem@vem.am, info@vem.am
©Vem radio. all rights reserved. copyright #vemradio #Armeniancomposers

Public TV Company of Armenia 2022
Facebook: https://www.facebook.com/ArmPublicTV
Instagram: https://www.instagram.com/ArmPublicTV

#ԱռաջինԱլիք #ԵրգԵրգոց

Հայ ժողովրդական «Գացեք տեսեք» երգն է՝ Արցախի «Մռակած» երգչախմբի կատարմամբ: Մշակումը՝ Քրիստափոր Կարա - Մուրզայի:
Աղջիկը տղային ուղարկում է տեսնելու՝ ինչ է պատահել կորած այծին: Տղան ասում է, որ տեսել են՝ այծին գայլն է կերել: Ապա բոլորով երգում են, որ աշխարհի դրվածքով արժանի է համարվում, որ գայլը կերել է այծին, ինչպես ժամանակին արժանի էր համարվել, որ այծը կերել էր տիկը: Եվ մի տեսակ դառնությամբ կարծես հոգոց են հանում՝ «Էս ի՞նի քյաֆուր դարու հասանք»: Քյաֆուրը սուր հոտով նյութ է, որը համեմատվում է դարի բարքերի հետ: Չէ՞ որ մարդիկ հանդուրժել էին տիկի կորուստը: Իսկ հիմա, երբ գայլն էլ կերավ այծին, կորուստը կրկնապատկվեց:
Սա մեր հայ ժողովրդի դրությունն է, երբ դարերով կքած էր տարբեր բռնակալների լծի տակ և հաճախ էին թուրք, քուրդ աղաները գայլի պես խլում հայ մարդու՝ տարիների քրտինքով ստեղծած բարիքները: Եվ հայ ժողովուրդը, թվում է, թե այս վիճակի համար քննադատում է ինքն իրեն, ասես հաստատելով, որ ուժն է ծնում իրավունք, եթե դու քեզ ճնշողի դեմ չես կանգնում, նրան իրավունք ես տալիս վարվել, ինչպես ինքն է ուզում:
Ապա աղջիկը տղային ուղարկում է իրենց ժամադրավայրը, ասելով, թե ինքն էլ կգա: Սա ցույց է տալիս, որ հայ ժողովուրդն իր մեջ ուժ է գտնում կյանքը շարունակելու: Եվ չարին հայ ժողովուրդը հաղթում է սիրո միջոցով ու կյանքը շարունակելու անսասան վճռականությամբ:
Ապա պարզվում է՝ գայլին, որ այնքան հայ գեղջուկին վնասներ էր հասցրել, արջը կերել է: Պատմության ընթացքում բռնակալները հաջորդել են իրար, և միշտ եղել է ավելի ուժեղը, որ հաղթել է նախորդին: Նրանք հողմի պես անցել են մեր հայրենիքով, սակայն մեր ժողովուրդը դիմացել աղետներին:
Վերջում տղան դիմում է աղջկան՝ «Շապիկովդ փոշի մի բարձրացրու»: Թվում է՝ աղջիկը շապիկը ձեռքին պտտեցնելով գետինն է ծեծում, և բարձրացած փոշին լցվում է տղայի աչքերը: Այս չարաճճիությունից հետո էլ տղայի հոգու հետ խաղալով, ասում է, որ անելու է, նրան անվանելով իր «խորոտիկ յար»: Այսինքն՝ քանի կա սերը, հայ ժողովուրդը կապրի, և որքան էլ բռնակալները գան ու գնան, հայ երիտասարդ տղան ու աղջիկը շարունակելու են իրար հոգու հետ խաղալ, սիրել, ընտանիք կազմել և արարել սերնդեսերունդ:

Գացե՛ք, տեսե՛ք, ո՞րն ա կերել զէծ,
Գացին տեսան գէլն ա կերել զէծ,
Գէլն զիծուն, էծն զտկուն, տիկ զարևուն,
Հալալ է, Կրմո, հալալ է, հալալ է, Ջամո, հալալ է.
Էս ի՞նչ քյաֆուր դարու հասանք, հալալ է,
Էս ի՞նչ խտար Կրմո ստացանք, հալալ է:
Դե գնա՛, կիգամ, դե գնա՛, կիգամ, շուտ կիգամ,
Կարմիր սոլեր հագնիմ, իգամ, շուտ կիգամ:

Գացե՛ք, տեսե՛ք, ո՞րն ա կերել զգել,
Գացի՛ն, տեսան արջն ա կերել զգել,
Արջն զգիլուն, գելն զիծուն, էծն զտկուն, տիկ զարևուն.
Հալալ է, Կրմո, հալալ է, հալալ է, Ջամո, հալալ է,
Էս ի՞նչ քյաֆուր դարու հասանք, հալալ է,
Էս ի՞նչ խտար Կրմո ստացանք, հալալ է:
Նազ մի՛ աներ, նազ մի՛ աներ, նազ աղջիկ,
Մինթանովդ թոզ մի՛ աներ, ջան աղջիկ:

Նազ կու էնեմ, կու, նազ կու էնեմ, կու,
Նազ կու էնեմ, նազ կու էնեմ, նազ, տղա,
Մինթանովս թոզ կու էնեմ, ջան տղա,
Խորոտիկ, խորոտիկ, խորոտիկ-մորոտիկ իմ յարն է:


մինթան (հուն. μανδύς)- շապիկ